एका साध्या गावापासून अंतराळापर्यंत डॉ. इम्तियाज अहमद यांचा प्रवास थोडक्यात
एका साध्या गावापासून अंतराळापर्यंत
मुस्लिम फक्त रिक्षा चालवणारा नाही, तर अंतराळापर्यंत पोहोचवणारा देखील आहे!
गावापासून अंतराळापर्यंत डॉ. इम्तियाज अहमद यांचा प्रवास - एका मुस्लिम शास्त्रज्ञाची प्रेरणादायी कहाणी
आजच्या काळात कधीकधी मुस्लिम समाजाचे असे चित्र उभे केले जाते, जणू मुस्लिम म्हणजे केवळ साधा रोजगार करणारा, मागासलेला किंवा विकासापासून दूर असलेला माणूस.
कुणी रिक्षा चालवणाऱ्या मुस्लिमाचे उदाहरण देतात, तर कुणी मजुरी करणाऱ्या मुस्लिम व्यक्तीचे. पण प्रश्न असा आहे की, भारताचा मुस्लिम समाज एवढ्यापुरताच मर्यादित आहे का?
गेल्या काही वर्षांकडे पाहिले तर वस्तुस्थिती यापेक्षा खूप व्यापक असल्याचे दिसून येते.
मुस्लिम समाजात डॉक्टर आहेत, इंजिनिअर आहेत, शिक्षक आहेत, शास्त्रज्ञ आहेत, संशोधक आहेत, तसेच सैन्य आणि प्रशासनात सेवा बजावणारे अनेक लोक आहेत. देशातील उद्योग, वैद्यकीय क्षेत्र, शिक्षण, संशोधन आणि विज्ञानाच्या प्रगतीमध्ये मुस्लिम समाज आपला वाटा उचलत आहे.
वैज्ञानिक क्षेत्रातही त्याची अनेक उदाहरणे आहेत. २०२४ च्या राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कारामध्ये प्रा. सय्यद वजिह अहमद नकवी यांना पृथ्वी विज्ञान क्षेत्रातील ‘विज्ञान श्री’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
आणि आता आपल्या समोर आणखी एक प्रेरणादायी नाव आले आहे - डॉ. इम्तियाज अहमद.
बिहारमधील दरभंगा परिसरातील एका गावाशी त्यांचा संबंध असल्याचे सांगितले जाते. आज ते भारताच्या अंतराळ संशोधन संस्थेतील एका महत्त्वाच्या अंतराळ मोहिमेची जबाबदारी सांभाळत आहेत.
स्वप्न आकाशाचे होते, मंजिल अंतराळ बनले.
बालपणी आकाशाकडे पाहणाऱ्या एका मुलाला कदाचित कल्पनाही नसते की, एक दिवस आपण भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमाचा भाग होऊ, परंतु शिक्षण, मेहनत आणि सातत्यपूर्ण संघर्षामुळे हे स्वप्न सत्यात उतरू शकते.
डॉ. इम्तियाज अहमद यांनी प्राथमिक शिक्षण आपल्या परिसरातून घेतले. पुढे त्यांनी पटना सायन्स कॉलेजमधून शिक्षण घेतले आणि त्यानंतर बीआयटी सिंदरी येथून इलेक्ट्रिकल आणि कम्युनिकेशन इंजिनिअरिंगचे शिक्षण पूर्ण केले.
यानंतर ते भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था - इस्रोशी जोडले गेले. विविध अंतराळ मोहिमांमध्ये काम करत त्यांनी आज एका महत्त्वाच्या जबाबदारीपर्यंत मजल मारली आहे.
अंतराळ मोहिमेचे नेतृत्व
४ सप्टेंबर २०२६ रोजी भारताने जीएसएलव्ही-एफ१७ रॉकेटच्या माध्यमातून ईओएस-०५ उपग्रह अंतराळात प्रक्षेपित केला.
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या माहितीनुसार, ईओएस-०५ हा पृथ्वी निरीक्षणासाठी तयार करण्यात आलेला आधुनिक उपग्रह आहे. या मोहिमेच्या माध्यमातून पृथ्वीच्या निरीक्षणासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला.
या मोहिमेत डॉ. इम्तियाज अहमद यांच्यावर प्रकल्प संचालकाची जबाबदारी सोपविण्यात आली.
येथे एक गोष्ट स्पष्ट करणे आवश्यक आहे-
इम्तियाज अहमद यांनी क्षेपणास्त्र तयार केलेले नाही. त्यांची सध्याची महत्त्वाची जबाबदारी ईओएस-०५ या उपग्रहाशी संबंधित अंतराळ मोहिमेचे नेतृत्व करणे ही आहे.
उपग्रहाला अंतराळात पोहोचवण्याचे काम जीएसएलव्ही-एफ१७ या रॉकेटने केले.
ही कामगिरी देशासाठी महत्त्वाची का आहे?
पृथ्वीचे निरीक्षण करणारे उपग्रह केवळ अंतराळातून छायाचित्रे घेण्यासाठी नसतात.
त्यांच्याकडून मिळणारी माहिती जमीन, हवामान, पर्यावरण, नैसर्गिक संसाधने आणि विविध राष्ट्रीय गरजांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरू शकते.
ईओएस-०५ ला यशस्वीपणे निर्धारित कक्षेत पोहोचवल्यानंतर त्याच्या कक्षेतील आवश्यक सुधारणा करण्याचे टप्पेही पूर्ण करण्यात आले आणि इस्रोने उपग्रहाची स्थिती सामान्य असल्याचे सांगितले.
डॉ. ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांची आठवण येते, पण प्रत्येक शास्त्रज्ञाचे स्वतःचे वेगळे स्थान आहे.
जेव्हा एखाद्या मुस्लिम शास्त्रज्ञाचे नाव भारताच्या अंतराळ संशोधन क्षेत्रात पुढे येते, तेव्हा स्वाभाविकपणे भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि महान शास्त्रज्ञ डॉ. ए.पी.जे.अब्दुल कलाम यांची आठवण होते.
डॉ. अब्दुल कलाम यांनी भारताच्या अंतराळ आणि क्षेपणास्त्र कार्यक्रमात ऐतिहासिक योगदान दिले.
मात्र डॉ. इम्तियाज अहमद यांना ‘दुसरे अब्दुल कलाम’ म्हणणे हे लोकप्रिय आणि कौतुकाच्या भावनेतून केलेले वर्णन आहे. दोन्ही शास्त्रज्ञांचे शैक्षणिक जीवन, जबाबदाऱ्या आणि कार्यक्षेत्र वेगवेगळे आहेत.
खरी गोष्ट अशी आहे की, डॉ. इम्तियाज अहमद यांनी आपल्या मेहनतीने स्वतःचे स्थान निर्माण केले आहे.
मुस्लिम समाजाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलण्याची गरज
कोणत्याही समाजाचे मूल्यमापन त्यातील काही व्यक्तींच्या व्यवसायावर किंवा परिस्थितीवरून करता येत नाही.
एखादा मुस्लिम रिक्षा चालवत असेल, तर तो आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करत आहे.
दुसरा मुस्लिम मजुरी करत असेल, तर तोही देशाच्या उभारणीत आपला वाटा देत आहे.
आणि तिसरा मुस्लिम अंतराळ संशोधनात काम करत असेल, तर तोही याच देशाच्या वैज्ञानिक प्रगतीमध्ये आपले योगदान देत आहे.
हे सर्व भारताचे नागरिक आहेत आणि त्यांच्या मेहनतीचा वाटा भारताच्या विकासात आहे.
म्हणूनच मुस्लिम समाजाकडे केवळ गरिबी, मागासलेपणा किंवा सामान्य रोजगाराच्या दृष्टिकोनातून न पाहता, त्यांच्या शैक्षणिक, वैज्ञानिक, वैद्यकीय, औद्योगिक आणि राष्ट्रीय सेवेकडेही लक्ष देण्याची गरज आहे.
नव्या पिढीसाठी सर्वात मोठा संदेश -
डॉ. इम्तियाज अहमद यांची कहाणी केवळ एखाद्या धर्माची किंवा समाजाची प्रशंसा करण्यापुरती मर्यादित नाही.
या कहाणीचा खरा संदेश असा आहे की, -
गावातील मुलगाही शास्त्रज्ञ होऊ शकतो.
कमी साधनसंपत्ती असलेला विद्यार्थीही मोठे ध्येय गाठू शकतो.
शिक्षण माणसाचे जीवन बदलू शकते.
आणि सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे —
ज्ञान, मेहनत आणि दृढनिश्चय यांच्या साथीने पाहिलेले स्वप्न असेल, तर आकाशही अंतिम मंजिल राहत नाही.
डॉ. इम्तियाज अहमद यांचे यश बिहारमधील त्यांच्या परिसरासाठी अभिमानाची बाब आहे. भारतीय मुस्लिम समाजासाठी ते प्रोत्साहन देणारे उदाहरण आहे आणि संपूर्ण देशातील तरुणांसाठी हा संदेश आहे की -
आपली ओळख मेहनतीने निर्माण केली जाते, केवळ आवाजाने नाही.
आज गरज आहे ती आपल्या मुलांच्या हातात केवळ रोजगाराची चिंता देण्याची नाही, तर पुस्तक, लेखणी, विज्ञान आणि संशोधनाचा मार्ग देण्याची.
कारण ज्या समाजातील मुले आकाशाकडे पाहताना केवळ पक्षीच नव्हे, तर ग्रह आणि तारेही पाहू लागतात, त्या समाजाचे भविष्य नक्कीच उज्ज्वल होते.
👇👇👇👇👇
*S.K.P. Motor Driving School*
*सुचना*
शहराच्या मध्यवर्ती भागात गाळ्यांचे भाडे आणि अनामत रक्कम गाळेधारक अव्वाच्या सव्वा सांगत असल्याने लेखन कार्यालय सुरू करण्यास जमत नाहीये. याकरिता पूर्वीप्रमाणेच चालता-फिरता लेखन कार्य करत आहे.
म्हणून लिखाण कार्य करून घ्यायचे असल्यास माझ्या - *9021 02 3121* या भ्रमणध्वनी क्रमांकावरच संपर्क साधावा. - *एस.एम.युसूफ़*
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत
टिप्पणी पोस्ट करा