"दैनिक तामीर" ने नव्या पिढीच्या लेखणीला आकार दिला - सय्यद फ़ारूक़ अहेमद क़ादरी
"दैनिक तामीर" ने नव्या पिढीच्या लेखणीला आकार दिला - सय्यद फ़ारूक़ अहेमद क़ादरी
जगात राजांची राज्ये बदलली, सम्राटांची साम्राज्ये संपली, सरकारे बदलली आणि राजकारणाचे स्वरूपही बदलले; परंतु प्रामाणिक लेखकाची लेखणी आजही आपले स्थान टिकवून आहे. हीच लेखणी समाजात जागृती निर्माण करते, अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवते आणि राष्ट्रांच्या भवितव्याला दिशा देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते.
भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात प्रत्येक धर्म आणि समाजातील लोकांनी योगदान दिले. मौलाना अबुल कलाम आझाद यांनी ‘अल-हिलाल’ हे दैनिक सुरू करून पत्रकारितेच्या शक्तीचे प्रत्यक्ष दर्शन घडवले. त्यांच्या लेखनातून जनजागृती झाली आणि स्वातंत्र्य चळवळीला वैचारिक बळ मिळाले. आजही भ्रष्टाचाराविरोधातील जनआंदोलने, वृत्तपत्रांतील बातम्या आणि पत्रकारांच्या लेखणीत त्याच जनजागृतीची झलक दिसून येते.
माणसाचे यश हे केवळ त्याच्या स्वतःच्या मेहनतीचे फलित नसते. त्यामागे शिक्षक, मार्गदर्शक, सहकारी आणि जीवनाच्या कोणत्या ना कोणत्या टप्प्यावर दिशा दाखवणारे व प्रोत्साहन देणारे अनेक लोक असतात. विद्यार्थी असो किंवा डॉक्टर, अभियंता, शास्त्रज्ञ, व्यापारी, पत्रकार किंवा साहित्यिक—प्रत्येक यशस्वी व्यक्तीच्या प्रवासात कोणत्या ना कोणत्या मार्गदर्शकाची भूमिका नक्कीच असते.
माझे स्वतःचे पत्रकारितेतील जीवनही याच सत्याचे एक उदाहरण आहे. साधारण तेराव्या वर्षापासून लेखनाची आवड निर्माण झाली आणि पुढे ही आवड पत्रकारितेशी जोडली गेली. दिल्लीहून प्रकाशित होणाऱ्या ‘दैनिक मिल्लत’शी वार्ताहर म्हणून संबंध राहिला आणि माझ्या बातम्या व लेख ‘उर्दू टाइम्स’सह विविध वृत्तपत्रांत प्रसिद्ध होत राहिले. या प्रवासात अनेक साहित्यिक आणि पत्रकारांनी आपापल्या परीने मला मार्गदर्शन केले.
या संदर्भात सर्वप्रथम काज़ी मख़दूम साहेबांचा उल्लेख करणे आवश्यक आहे. ते माझे हमजुल्फ आणि सख्खे आत्या-मामे भाऊही आहेत. सुरुवातीला त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात काम केले आणि त्यानंतर पत्रकारितेकडे वळले. ते ‘दैनिक इन्किलाब’चे वार्ताहर होते. सुमारे २००० मध्ये प्रसिद्ध शिक्षणतज्ज्ञ मुबारक कापडी आणि अहेमद बिन अबूद चाऊस फख्रे मिल्लत यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी बीडहून ‘दैनिक तामीर’ सुरू केले.
‘दैनिक तामीर’ हे केवळ एक वृत्तपत्र नव्हते; ते बीडमधील उर्दू पत्रकारितेचे एक असे विद्यापीठ बनले, जिथे अनेक तरुणांनी बसून पत्रकारिता शिकली, बातमी लिहिण्याची पद्धत आत्मसात केली आणि आपल्या लेखणीला पुढे नेले. काज़ी मख़दूम साहेबांनी स्थानिक प्रश्नांना पत्रकारितेच्या माध्यमातून प्रकाशझोतात आणले आणि अनेक नव्या लेखकांना पुढे येण्याची संधी दिली.
‘दैनिक तामीर’ च्या सुरुवातीचा काळही आठवण्यासारखा आहे. त्यावेळी आजच्यासारखे मोबाईल फोन, इंटरनेट आणि सोशल मीडियाचे युग नव्हते. स्थानिक उर्दू वृत्तपत्रांची कमतरता होती आणि बाहेरून येणारी वृत्तपत्रे अनेकदा दुसऱ्या दिवशी वाचकांपर्यंत पोहोचत असत. अशा परिस्थितीत बीड आणि मराठवाड्यातील उर्दू भाषिक जनतेपर्यंत स्थानिक, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय बातम्या पोहोचवणे ही एक महत्त्वाची गरज होती. ‘दैनिक तामीर’ ने ही गरज पूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला आणि उर्दू पत्रकारितेच्या एका नव्या पर्वाची सुरुवात केली.
आज ‘दैनिक तामीर’कडून शिकून पत्रकारितेच्या क्षेत्रात पुढे गेलेल्या अनेक व्यक्तींनी विविध वृत्तपत्रे आणि संस्थांमध्ये आपली ओळख निर्माण केली आहे. मीम नाग, ज़फ़र खान नाझ, उमैर सलीम, सिराज आरजू, जावेद पाशा, ‘एतेमाद’ हैदराबादशी संबंधित सहकारी, नदीम मिर्झा, ज़फ़र खान नाझ, ख़मरूल इमान खान, ख़मर नाझ, वासिक इस्लाम कादरी, जुल्फ़िक़ार इस्लाम कादरी, मसीह इस्लाम कादरी, कलाम साहब, शरफुद्दीन, काज़ी शफ़ी, गड्डू, अजीम, अझहर, ख़लील फ़रहाद, ज़फ़र नाझ, ग़ुलाम साकिब, आर. आर. पाटील, आमिर सलीम, रईस फतेहाबादी, फहद काज़ी, रफ़ीक़ युनिक, आबिद अमान, अरशद सिद्दीकी, असद काज़ी, मुक्त पत्रकार एस.एम.युसूफ़ आणि सय्यद हसीन अख़्तर जे आज महाराष्ट्र उर्दू अकादमीचे अध्यक्ष आहेत. या सर्वांचा उल्लेख करणे आवश्यक आहे.
यापैकी अनेकांनी ‘दैनिक तामीर’च्या कार्यालयात बसून पत्रकारितेचे वातावरण अनुभवले, बातम्यांची शैली समजून घेतली आणि या क्षेत्रात आपली पावले पुढे टाकली. आज त्यापैकी अनेकांनी मोठे स्थान मिळवले आहे. काही नावे सध्या माझ्या लक्षात येत नाहीत; मात्र ‘दैनिक तामीर’शी संबंधित राहिलेल्या त्या सर्व व्यक्तींचे पत्रकारितेच्या इतिहासात स्वतःचे स्थान आहे. त्यांच्या यशामध्ये निश्चितच त्यांची स्वतःची मेहनत, क्षमता आणि संघर्ष आहे; परंतु ज्या ठिकाणी त्यांना प्रारंभिक धडे मिळाले आणि ज्या वातावरणाने पत्रकारितेचा पाया मजबूत केला, त्या ठिकाणाची आठवण ठेवणे ही कृतज्ञतेची भावना आहे.
माझ्या पत्रकारितेच्या प्रवासात म. नाग साहेबांचे मार्गदर्शनही अत्यंत महत्त्वाचे राहिले. त्यांना पत्रकारितेचा व्यापक अनुभव होता आणि त्यांनी ‘सहारा’चे मुंबईतील मुख्य संपादक म्हणूनही सेवा बजावली. त्यांच्याकडून पत्रकारितेतील बारकावे, बातमीचे महत्त्व आणि लेखणीची जबाबदारी समजून घेण्यास मला मदत झाली.
त्याचप्रमाणे काज़ी मुशीर साहेबांनी साहित्य आणि पत्रकारितेच्या क्षेत्रात मला प्रोत्साहन दिले. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे एका लेखकासाठी वाचन, निरीक्षण आणि सतत शिकण्याची प्रक्रिया कधीही संपत नाही, ही जाणीव अधिक दृढ झाली.
ग़ुलाम साकिब वयाने माझ्यापेक्षा लहान आहेत; परंतु क्षमता ही वयावर अवलंबून नसते. ते कवी, साहित्यिक आणि लेखक आहेत आणि त्यांची अनेक पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. त्यांची साहित्यिक क्षमता माझ्यासाठी याचे उदाहरण आहे की शिकण्यासाठी वय नव्हे, तर क्षमता, विचार आणि वाचन महत्त्वाचे असते.
या सर्व व्यक्तींची भूमिका वेगवेगळी होती; परंतु माझ्या लेखणीच्या प्रवासात प्रत्येकाने कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे मला प्रोत्साहन दिले. माझे पहिले पुस्तक ‘सुलगता एहसास’ २०११ मध्ये प्रकाशित झाले. त्यामध्ये माझे पूर्वीचे वृत्तपत्रीय लेख आणि स्तंभ समाविष्ट आहेत. या पुस्तकात राजकीय उलथापालथ, धार्मिक विषय, इस्लामचा संदेश, हिंदू-मुस्लिम दंगली, दहशतवाद, मुस्लिम तरुणांच्या अन्याय्य अटकांपासून नातेसंबंधांचे महत्त्व, पॅलेस्टाईन आणि ‘आजची कर्बला’ अशा विषयांचा समावेश आहे; जिथे निरपराध बालकांच्या आक्रोशाचा आवाज आजही ऐकू येतो.
याशिवाय सामाजिक जीवनातील जूना बाजारपासून बशीरगंजपर्यंत आणि मुंबईपासून यूएन व वॉशिंग्टनपर्यंतच्या परिस्थिती आणि घटनांचाही या पुस्तकात उल्लेख करण्यात आला आहे. माझ्या पत्रकारितेच्या जीवनातील विविध टप्पे आणि अनुभवांची झलक या पुस्तकातून स्पष्टपणे जाणवते. दुसऱ्या पुस्तकाच्या प्रकाशनाचीही तयारी सुरू आहे.
हे माझ्या स्वतःच्या मेहनतीचे फलित आहे; परंतु माझ्या प्रवासात ज्यांनी मार्गदर्शन केले आणि प्रोत्साहन दिले, त्यांचे योगदानही विसरता येणार नाही.
दु:ख त्यावेळी होते जेव्हा एखाद्याचा लेख प्रकाशित होतो किंवा त्याला यश मिळते, तेव्हा आनंद व्यक्त करण्याऐवजी काही लोक विचार करू लागतात “हे कधी प्रकाशित झाले? कुठे प्रकाशित झाले? कसे प्रकाशित झाले?” कदाचित ही मानवी कमजोरी असेल; परंतु आपण त्यापेक्षा वर उठण्याची गरज आहे.
एखाद्याच्या लेखणीतून चांगले लिखाण निर्माण झाले तर त्याचे कौतुक केले पाहिजे. एखाद्या तरुणाला पुढे जाण्याची संधी मिळाली तर त्याला रोखण्याऐवजी त्याचा हात धरून पुढे नेले पाहिजे. कारण एका चांगल्या लेखकाचे यश हे केवळ त्याचे स्वतःचे यश नसते; त्यातून समाजात विचार, जागृती आणि चेतना निर्माण होते.
रूमी यांच्या विचारांचा अर्थ असा आहे की, दुसऱ्याला जाळण्याचा प्रयत्न करणारा मत्सरी माणूस शेवटी स्वतःच्याच आगीत जळतो. त्यामुळे दुसऱ्याच्या यशामुळे त्रस्त होण्याऐवजी त्याच्या यशाचा आनंद घ्यावा आणि त्याच्यासाठी प्रार्थना करावी.
शेवटी एवढेच म्हणावेसे वाटते की, दुसऱ्याची प्रगती म्हणजे आपले अपयश नाही. ज्याने मेहनतीने स्थान मिळवले आहे, त्याचे यश स्वीकारणे आणि त्याचा आनंद व्यक्त करणे ही मोठ्या मनाची निशाणी आहे. आणि ज्या शिक्षकाने, संस्थेने किंवा सहकाऱ्याने कधी आपले बोट धरून आपल्याला मार्ग दाखवला असेल, त्याची आयुष्यभर आठवण ठेवली पाहिजे.
दुसऱ्याच्या यशाचा मत्सर करू नका, त्याच्यासाठी प्रार्थना करा; कारण एका व्यक्तीचे यश संपूर्ण समाजाचे यश बनू शकते.
👇👇👇👇👇
*S.K.P. Motor Driving School*
*सुचना*
शहराच्या मध्यवर्ती भागात गाळ्यांचे भाडे आणि अनामत रक्कम गाळेधारक अव्वाच्या सव्वा सांगत असल्याने लेखन कार्यालय सुरू करण्यास जमत नाहीये. याकरिता पूर्वीप्रमाणेच चालता-फिरता लेखन कार्य करत आहे.
म्हणून लिखाण कार्य करून घ्यायचे असल्यास माझ्या - *9021 02 3121* या भ्रमणध्वनी क्रमांकावरच संपर्क साधावा. - *एस.एम.युसूफ़*
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत
टिप्पणी पोस्ट करा